dr Anna Orzechowska-Barcz

Imię i nazwisko: Anna Barcz

Tytuł/stopień naukowy: doktor

Obszar/dziedzina nauk: nauki humanistyczne

Dyscyplina: literaturoznawstwo

Stanowisko pracy na Wydziale Humanistyczno-Społecznym ATH: adiunkt w Katedrze Anglistyki ATH

Stopień doktora nauk humanistycznych (IBL PAN, 2014)

Rozprawa doktorska: Realizm ekologiczny – perspektywa ekokrytyczna w literaturze [IBL PAN Warszawa 2014, w druku w wydawnictwie Cambridge Scholars Publishing]

Główne zainteresowania badawcze (w formie opisu, w punktach):

  1. Ekokrytyka

W polskich badaniach literackich istnieje na razie niewiele prac poruszających problematykę szeroko rozumianej humanistyki ekologicznej. Jest to dobra okazja do przeanalizowania w polskich tekstach literackich, zarówno tych dawniejszych, jak i współczesnych, relacji człowieka do natury, krajobrazu, zwierząt czy innych reprezentantów przyrody pod kątem współczesnej ekologii. Szczególnie interesuje mnie recepcja ekokrytyki w polskiej literaturze i kulturze, komparatystyka literacka i kulturowa, a także perspektywa wypracowania środkowoeuropejskiej krytyki ekologicznej. Oprócz pracy doktorskiej, jestem autorką wielu artykułów na ten temat i członkiem zespołów badawczych.

  1. Kulturowe studia nad zwierzętami (animal studies, zookrytyka)

Zwierzęta od dawna były tematem zainteresowania humanistyki, lecz pod wpływem rozwoju badań naukowych (w zakresie neurobiologii i etologii poznawczej) i zmian światopoglądowych (poglądów etycznych, wzrostu świadomości ekologicznej) przeżywają obecnie niespotykany renesans. Wiąże się z tym prężnie rozwijający się międzynarodowy nurt studiów nad zwierzętami (animal studies). Jego częścią był prowadzony przeze mnie w IBL PAN w latach 2011-2015 projekt badawczy Znaczenie studiów nad zwierzętami dla badań nad kulturą w Polsce (NCN, Preludium 3, animalstudies.ibl.waw.pl), którego efektem była międzynarodowa konferencja Animals and Their People. The Fall of the Anthropocentric Paradigm? oraz publikacje pokonferencyjne (książka Zwierzęta i ich ludzie wydana w serii Nowa Humanistyka w wyd. IBL PAN, pod red. A. Barcz i D. Łagodzkiej, Warszawa 2015; specjalny numer czasopisma „Wiek XIX” poświęcony kulturowym studiom nad zwierzętami w roczniku za 2014). W latach 2012-2014 kierowałam projektem dydaktycznym w IBL PAN, w ramach austriackiego programu „Patterns Lectures”, którego realizacją był dwuletni kurs dla studentów i publikacja zbiorowa Zwierzęta, gender, kultura. Perspektywa ekologiczna, etyczna i krytyczna, red. A. Barcz, M. Dąbrowska, E-naukowiec: Lublin 2014, dostępna do bezpłatnego pobrania: http://e-naukowiec.eu/zwierzeta-gender-i-kultura-perspektywa-ekologiczna-etyczna-i-krytyczna/. W 2016 roku zaczęłam pracować nad polskimi narracjami zwierzęcymi, wyróżniając badania zookrytyczne skoncentrowane na perspektywie doświadczenia zwierzęcia w tekście kultury.

  1. Nowa humanistyka

Interesuje mnie szczególny sposób czytania i interpretacji tekstów kultury (literatury, filozofii, sztuk wizualnych i audialnych), który uczestniczy we współczesnej dyskusji transdyscyplinarnej z naukami o życiu i w badaniach o znaczeniu społecznym. Najciekawsze obecnie debaty prowadzone są w kontekście zmian we współczesnej humanistyce (nowa humanistyka) i dotyczą wypracowywania nowego paradygmatu dla tych badań. Ich częścią są badania nad afektami, geopoetyka czy wszelkie badania w paradygmacie postantropocentrycznym.

 

Najważniejsze książki/monografie naukowe (autorskie i pod redakcją):

AUTORSKIE Książki NAUKOWE

  1. Ecological Realism: Ecocritical Perspective in (Polish) Literature, Cambridge Scholars Publishing, planowana data wydania: listopad 2016.

PUBLIKACJE ZBIOROWE POD REDAKCJĄ

  1. Zwierzęta i ich ludzie. Zmierzch antropocentrycznego paradygmatu?, red. A. Barcz, D. Łagodzka, Wyd. IBL PAN, Warszawa
  1. Zwierzęta, gender, kultura. Perspektywa ekologiczna, etyczna i krytyczna, A. Barcz, M. Dąbrowska, E-naukowiec: Lublin 2014.
  1. Redaktor działu kulturowe studia nad zwierzętami rocznika „Wiek XIX” (2014).

Lista (maks. 30) najważniejszych recenzowanych artykułów naukowych odzwierciedlających główne zainteresowania badawcze:

Artykuły W CZASOPISMACH I ROZDZIAŁY W PRACACH ZBIOROWYCH

  1. Wprowadzenie do zookrytyki (teorii zwierzęcych narracji), „Białostockie Studia Literaturoznawcze” tom 6/2015.
  1. Wstęp. O świecie więcej niż ludzkim (wraz z D. Łagodzką); w: Zwierzęta i ich ludzie. Zmierzch antropocentrycznego paradygmatu?, red. A. Barcz, D. Łagodzka, IBL PAN, Warszawa 2015, s. 7-13; Portrety ludzi i zwierząt a zagadnienie podobieństwa po Darwinie, w: tamże, s. 46-62.
  1. „Pielgrzym nad Tinker Creek” a współczesna estetyka przyrody jako miejsca zagrożonego, w: Miejsca od-miejscowione, red. K. Rdzanek, A. Wójtowicz, A. Wróbel, IBL PAN: Warszawa 2015, s. 261-275.
  1. Zmierzch cyrku w „Zwierzyńcu” Ferdynanda Ossendowskiego na tle rozkwitu kultury cyrkowej w XIX wieku, „Napis”, nr XX/2014, s. 182-196.
  1. The Animal and the Musselmann as a Paradigm of Victim, „Journal of Studies in History and Culture”, vol. 1, 1/2014, dostęp: http://jshc.org/the-animal-and-the-muselmann-as-a-paradigm-of-the-victim/
  1. Walka byków oczami Sienkiewicza,Miscellanea Anthropologica et Sociologica”, vol. 15, 1/2014, s. 41-54.
  1. Rozpłatany wół Rembrandta: uobecniony desygnat zwierzęcia, w: Zwierzęta, gender, kultura. Perspektywa ekologiczna, etyczna i krytyczna, red. A. Barcz, M. Dąbrowska, E-naukowiec: Lublin 2014, s. 101-109.
  2. „Moja przyjaciółka krowa” – o niesymbolicznej reprezentacji krowy u Julii Hartwig, Jolanty Brach-Czainy i Marlen Haushofer, w: Ludzie i zwierzęta, red. R. Chymkowski, A. Jaroszuk, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego: Warszawa 2014, s. 101-116.
  3. Śmierć w „Lisie” D.H. Lawrence’a a zmiana statusu zwierzęcia w: Śmierć Zwierzęcia. Współczesne zootanatologie, red. M. Kotyczka, Wyd. Uniwersytetu Śląskiego: Katowice 2014, s. 139-157.
  1. On D.H. Lawrence’s Snake that Slips out of the Text: Derrida’s Reading of the Poem, „Brno Studies in English”, vol. 39, 1/2014, s. 167-182
  1. Promieniujące ciało Marii – o sztuce życia, choć bliżej śmierci, „Anthropos?” nr 20-21/2013, s. 235-248, dostęp: http://www.anthropos.us.edu.pl/anthropos11/texty/barcz.htm
  1. Posthumanizm i jego zwierzęce odgłosy w literaturze,Teksty Drugie” nr 1-2/2013, s. 60-79.
  1. Mężczyzna i wąż. Wokół lektury Derridy D.H. Lawrence’a, w: Od pamięci biodziedzicznej do postpamięci, red. T. Szostek, R. Sendyka, R. Nycz, IBL PAN: Warszawa 2013, s. 74-86.
  1. Realność ekosystemu w „Placówce” Bolesława Prusa, w: Realiści, realizm, realność. W stulecie śmierci Bolesława Prusa, red. E. Paczoska, D. Osiński, B. Szleszyński, NCK: Warszawa 2013, s.149-160.
  1. Przyroda – bliska czy daleka? Ekokrytyka i nowe sposoby poetyki odpowiedzialności za przyrodę w literaturze, „Anthropos?” nr 18-19/2012, s. 59-79, dostęp: http://www.anthropos.us.edu.pl/anthropos10/texty/barcz.htm

 

Udział w krajowych i zagranicznych projektach naukowo-badawczych:

  1. Członek zespołu Koncepcja nowej humanistyki w badaniach Uniwersytetu Kalifornijskiego

(kierownik, dr Ewa Bobrowska, Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, 2014-2018)

 

  1. Kierownik polskiej części zespołu w projekcie Socio-Cultural Constructions of Vulnerability and

Resilience. German and Polish Perceptions of Threatening Aquatic Phenomena in Odra River

Regions (NCN, Beethoven, 2016-2018)

  1. Kierownik projektu badawczego Znaczenie studiów nad zwierzętami dla badań nad kulturą w Polsce (NCN, Preludium 3, 2011-2015)
  2. Kierownik projektu PATTERNS Lectures (WUS Austria/ERSTE Stiftung) Zwierzęta,

gender i kultura. Analiza polskiej kultury popularnej i wizualnej (2012-2014)

  1. Członek zespołu Geopoetyki (kierownik: dr Kinga Piotrowiak-Junkiert, Narodowy

Programu Rozwoju Humanistyki, 2011-2014)

 

Członkostwo w zespołach redakcyjnych, radach wydawniczych i innych instytucjach naukowych:

od 2015                       Członkini European Association for the Study of Literature, Culture and Environment (EASLCE)

od 2014                       Laboratorium Animal Studies – Trzecia Kultura (LAS TK, UŚ); członkini redakcji czasopisma „Zoophilologica”

od 2011                                   The Cultural and Literary Animal Studies (CLAS, Niemcy)