dr Tomasz Markiewka

Imię i nazwisko: Tomasz Markiewka

Tytuł/stopień naukowy: doktor

Obszar/dziedzina nauk: nauki humanistyczne

Dyscyplina: literaturoznawstwo

Stanowisko pracy na Wydziale Humanistyczno-Społecznym ATH: adiunkt, Katedra Anglistyki

 

Tytuł magistra filologii polskiej (Katolicki Uniwersytet Lubelski, 1996)

Praca magisterska: Zagadnienia epistemologiczne w twórczości Teodora Parnickiego na przykładzie powieści „Koła na piasku”.

 

Stopień doktora nauk humanistycznych (Uniwersytet Śląski, 2002)

Rozprawa doktorska: Lwowskie lata Teodora Parnickiego w jego listach do Konstantego Symonolewicza z lat 1928-1949

Rozprawa habilitacyjna (w przygotowaniu)

Kulturowe konteksty przekładu.

 

Główne zainteresowania badawcze (w formie opisu, w punktach):

  1. Twórczość Teodora Parnickiego. Od początku swojej pracy naukowej zajmuję się twórczością Teodora Parnickiego (1908-1988) – najważniejszego i, wedle powszechnej opinii krytyków, najtrudniejszego w odbiorze i interpretacji powieściopisarza historycznego XX wieku. W swoich pracach obok szkiców i artykułów, publikowanych zarówno w języku polskim jak i angielskim skupiam się szczególnie na pracach edytorskich, pozwalających na ukazanie Lu przywrócenie czytelnikom i badaczom nieznanych bądź zapomnianych tekstów Parnickiego. Celem tej tych prac jest przybliżenie niezwykłej biografii pisarza (urodzonego w Berlinie, wychowanego w Moskwie i Chinach – gdzie nauczył się języka polskiego – który najważniejsze swoje powieści napisał w Meksyku) oraz ułatwienie zrozumienia pisarstwa autora Końca „Zgody Narodów”.

Za najważniejsze swoje opracowania edytorskie uważam następujące publikacje:

  1. Teodor Parnicki, Dzienniki z lat osiemdziesiątych. Notatki o własnej pracy literackiej, wstęp Zygmunt Lichniak, Słowo o autorze Dzienników oraz opracowanie Tomasz Markiewka, Kraków, Wydawnictwo Literackie 2008. [Nagroda pisma „Książki” za najlepsze opracowanie d dziedzinie „diarystyka” Kwiecień 2008]
  2. Teodor Parnicki, Trzy minuty po trzeciej, Wstęp i opracowanie Tomasz Markiewka, Warszawa, Noir sur Blanc 2015. [pierwsze książkowe wydanie zapomnianego debiutu powieściowego Teodora Parnickiego z 1929 roku.
  3. Teodor Parnicki, Pamięć, władca bezlitosny wciąż i wciąż wskrzesza ponownie to co minęło. Fragmenty wspomnień Teodora Parnickiego, Odnalazł opracował i do druku podał Tomasz Markiewka, Pamiętnik Literacki 2002, z. 2.
  1. Przekładoznawstwo stanowi drugi kluczowy obszar zainteresowań badawczych. Łączę w nim praktykę tłumaczeniową oraz refleksję teoretyczną. Jako tłumacz opublikowałem polskie wersje tekstów teoretycznych w takich czasopismach jak „Literatura na Świecie” (G. Bachelard), „Teksty Drugie” (B. Boyd) czy „Świat i Słowo” (A. Heller, M. Warner). Prace z zakresu teorii i analizy przekładu dotyczą tłumaczeń literackich oraz kulturowych uwarunkowań zarówno wyboru strategii jak i konkretnych rozwiązań tłumaczeniowych. Opublikowane artykuły dotyczą m. in. przekładów na język polski utworów J.R.R. Tolkiena, Salmana Rushdiego oraz teoretycznych rozważań dotyczących przekładu (teoria ekwiwalencji Jina Di). Przygotowywana rozprawa habilitacyjna dotyczy kulturowych kontekstów przekładu literackiego.
  2. Teoria literatury i poetyka. Teoria literatury i poetyka stanowi fundament moich badań w obszarze literaturoznawstwa, stanowi też ważną część mojej pracy dydaktycznej – zajęcia z teorii literatury oraz poetyki prowadzę w języku polskim oraz angielskim – dla studentów Filologii Angielskiej. Jako tłumacz przygotowałem i opublikowałem ważne testy teoretyków literatury takich jak Gaston Bachelard, Agnes Heller, Marina Warner czy Brian Boyd, zaś do ważniejszych artykułów teoretycznych zaliczam teksty Teologia metafory? New Criticism wobec słowa poetyckiego (2009) oraz Obłęd i iluminacje. Wokół „Liber Novus” C. G. Junga (2012).
  3. Komparatystyka literacka. Komparatystyka literacka stanowi wypadkową moich zainteresowań teoretycznoliterackich i przekładoznawczych. Korzystając z refleksji teoretycznych (David Damrosch, Susan Bassnett) oraz korzystając z badań regionalistycznych oraz refleksji nad wielokulturowością poddaję analizie literackie dziedzictwo Śląska jako „prowincji literackiej”. Publikacje z tego zakresu badań (w języku angielskim) ukazały się we Frankrurcie nad Menem (A silenced land. Comparative literature in the Upper Silesian context) oraz w wydawnictwie Cambridge Scholars (Re-voicing Silesia. Comparative literature and the (re)constructing of the silenced land)   

 

 

Najważniejsze książki/monografie naukowe (autorskie i pod redakcją):

 

 

AUTORSKIE Książki NAUKOWE

 

 

 

PUBLIKACJE ZBIOROWE POD REDAKCJĄ

 

Tajemnice „Słowa i ciała”. Szkice o powieści Teodora Parnickiego, Pod redakcją Tomasza Markiewki, Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego 2008.

„Świat i Słowo” nr 2 (19), 2012, „Małe miasta:, redakcja Tomasz Markiewka, Ewelina Gajewska, Tomasz Bielak

 

Lista (maks. 30) najważniejszych recenzowanych artykułów naukowych odzwierciedlających główne zainteresowania badawcze:

Artykuły W CZASOPISMACH I ROZDZIAŁY W PRACACH ZBIOROWYCH

  1. Tomasz Markiewka, Poznanie w powieści (wokół „Sam wyjdę bezbronny”), w: Świat Parnickiego, Materiały z konferencji pod redakcją Jacka Łukasiewicza, Wrocław 1999, s. 76-85.
  2. Tomasz Markiewka, Teodor Parnicki jako „pisarz katolicki”, w: Inspiracje Parnickiego, Materiały z konferencji historycznoliterackiej, Katowice 2000, s. 90-107.
  3. „Ale mój świat to zaklęte koło…”. Listy Teodora Parnickiego do Tymona Terleckiego z lat 1942-1943, Opracował Tomasz Markiewka, „Pamiętnik Literacki” 2000, z. 1, s. 189-204.
  4. „Pamięć, władca […] bezlitosny, wciąż i wciąż wskrzesza ponownie to, co minęło…” Fragmenty wspomnień Teodora Parnickiego, Odnalazł, opracował i do druku podał Tomasz Markiewka, „Pamiętnik Literacki” 2002, z. 2, s. 153-211.
  5. Tomasz Markiewka, Domesticating the Myth. On Strategies of Translating J.R.R. Tolkien’s Trilogy into Polish, w: Studies in English Culture, Literature and Language, Vol. 1, Bielsko-Biała 2007, s. 137-150. [w j. angielskim]
  6. “In Terms of Theological Struggle”. Meksykańskie zapiski Teodora Parnickiego, Odnalazł, opracował i do druku podał Tomasz Markiewka, „Pamiętnik Literacki” 2007, z. 4, s. 167-172.
  7. Tomasz Markiewka, „Nie istnieje perpetuum mobile”. Listy Teodora Parnickiego do Andrzeja Madeyskiego z lat 1957-1988, Fa-Art. 2008, z. 4.
  8. Tomasz Markiewka, Przekład jako interpretacja kultury źródłowej. Tłumaczenie nazw własnych w powieściach Marka Krajewskiego, Wyższa Szkoła Lingwistyczna, Częstochowa 2008, s. 335-347.
  9. Tomasz Markiewka, Teologia metafory? New Criticism wobec słowa poetyckiego. w: Język metafory. T. 1, Literatura – Teoria – Język – Przekład, Redakcja naukowa Katarzyna Jarosińska-Buriak, Elbląg 2009, s. 211-224.
  10. Tomasz Markiewka, Dwa sny. Słowacki Teodora Parnickiego, [w:] Postscriptum Polonistyczne, Katowice, Uniwersytet Śląski 2009 nr 2 (4), s. 106-122.
  11. „We mnie trzeba być”. Listy Teodora Parnickiego ze zbiorów Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu, Opracował Tomasz Markiewka, „Pamiętnik Literacki”, 2011 z. 3, s. 183-216.
  12. Tomasz Markiewka, Konstanty Symonolewicz – opiekun i mentor Teodora Parnickiego,  w: Konstanty Symonolewicz – orientalista, dyplomata, opiekun Polonii Mandżurskiej,. Materiały z sympozjum naukowego zorganizowanego w Połczynie-Zdroju 10 czerwca 2010 roku, pod redakcją Adama Winiarza, Szczecin 2012, s. 37-49.
  13. Tomasz Markiewka, Obłęd i iluminacje. Wokół „Liber Novus” C. G. Junga. w: Zaczytani, red. R. Koziołek, I. Gielata, M. Bernacki. Bielsko-Biała 2012, s. 95-106.
  14. Tomasz Markiewka, Zapomniany debiut. „Trzy minuty po trzeciej” Teodora Parnickiego, w: Czytanie Dwudziestolecia III, Tom II, pod redakcją Elżbiety Hurnikowej i Elżbiety Wróbel, Częstochowa, Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie, 2012 s. 81-92.
  15. Tomasz Markiewka, Między wersetami. Proza Salmana Rushdiego w kontekście postkolonialnej teorii przekładu „Przekładaniec” 2013 nr 27, s. 131-151.
  16. Tomasz Markiewka, Herezja adaptacji. Przekład a etyka różnicy, „Świat i Słowo”, 2013, nr  1 (20), s. 131-143.
  17. Tomasz Markiewka, „The gently budding rose”. Greeks and fear in Teodor Parnicki’s historical novel “The End of ‘The Concord of Nations’” w: Fearful Symmetries. Representations of Anxiety in Cultural, Literary and Political Discourses, Ed. By Leszek Drong and Jacek Mydla, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2013, s. 166-181.
  18. Tomasz Markiewka, Teologia metafory? New Criticism wobec słowa poetyckiego, w: „The Peculiarity of Man” 2013, nr 17, s. 251-265.
  19. Tomasz Markiewka, Między wersetami. Przekład prozy Salmana Rushdiego w kontekście postkolonialnej teorii translacji, „Przekładaniec” nr 27/2013, Kraków, Uniwersytet Jagielloński 2013, s. 131-151.
  20. Tomasz Markiewka, A silenced land. Comparative literature in the Upper Silesian context. w: Affinities. Essays in Honour of Professor Tadeusz Rachwał, ed. Agnieszka Pantuchowicz and Sławomir Masłoń, Gdańsk  Transatlantic Studies in British and North American Culture, ed. by Marek Wilczyński, Vol. 8, Frankfurt am Main, Bern, Bruxelles, New York, Oxford, Warszawa, Wien, Peter Lang  2014, s. 213-226.
  21. Tomasz Markiewka, Między pragmatyzmem a idealizmem. Jin Di wobec problemu ekwiwalencji w przekładzie literackim, w: Strategie translatorskie. Od modernizmu do (post)postmodernizmu, Studia o przekładzie pod red. Piotra Fasta nr 37, Red. Piotr Fast przy współpracy Justyny Pisarskiej, Katowice 2014, s. 93-108.
  22. Tomasz Markiewka, Bulwark or political playground? Teodor Parnicki’s “Count Julian and King Roderic, “Świat i Słowo” 1(24)/2015, s. 117-130.

 

 

Udział w krajowych i zagranicznych projektach naukowo-badawczych:

Stypendysta The Kosciuszko Foundation, New York.

W ramach stypendium prowadziłem zajęcia z zakresu Polish Studies na Cleveland State University, USA w semestrze wiosennym (styczeń-maj 2015) oraz w semestrze jesiennym (sierpień-grudzień 2015.

 

Członkostwo w zespołach redakcyjnych, radach wydawniczych i innych instytucjach naukowych:

Komisja Edytorska Polskiej Akademii Nauk, Warszawa

Towarzystwo Literackie im. Teodora Parnickiego, członek zarządu

Członek redakcji pisma „Świat i Słowo”, Bielsko-Biała